Üç yaşından daha önce olanları niçin
hatırlamıyoruz? Bilim adamları geçmiş deneyimlerimizi saklayan hafızamızın
beynimizde anıveya öykü şeklinde organize olduğunu ileri sürüyorlar. Üç
yaşından küçükler bu şekilde iletişim kurma yeteneğine sahip değiller.Öykü
ve anılarını anlatamıyorlar. Yer ve karakter kavramlarını anlamıyorlar. Üç
yaşından küçükler düzgün konuşabildikleri,anlayış, seziş ve hafıza
yeteneklerine sahip oldukları halde tüm olanları bir bütün olarak
şekillendiremiyor, öyküye dönüştüremiyorlar.Hafızamız ne yaptığını ne
yapıldığını 3-4 yaşlarında kaydetmeye başlıyor.
Develerin
hörgüçlerinde ne var? Genelde hörgüçlerinde su olduğu ve uzun
yolculuklarında bu suyu kullandıkları söylenir ama doğru değildir.
Develerin hörgüçlerinde 30-35 kg kadar yağ bulunur. Yiyecek bulamadıkları
zaman bu enerjiyle hareketlerini sağlarlar ayrıca yağ çöl sıcağına karşı
koruma görevi de yapar. Develer suya az gereksinim duyarlar. Burun
mukozaları insana göre 100 kat daha büyüktür. Soluk alırken havadaki nemin
üçte ikisini kazanabilirler. Su kaybını da dokularından kaybederler,
kandaki su etkilenmez.
Yumurtanın niçin bir tarafı yuvarlak,
diğer tarafı sivridir? Eğer köşeli olsalardı kenarları dayanıklılık
bakımından çok zayıf olurdu. En dayanıklı geometrik şekil küredir ama bu
şekildeki yumurta yuvarlanacak olursa nerede duracağı belli olmaz. Yumurta
yuvarlanınca düz gitmez. İnce tarafı üstünde dairesel bir yol çizer.
Başladığı yere yakın bir noktada durur. Yani düz bir yerde kaybolması
olanaksızdır. Yumurta, tavuğun yumurta kanalında küre şeklindedir.
İlerlemesi sırasında arkada kalan dairesel kasların büzüşerek hem
yumurtayı ileri iterler hem de bu kısmına baskı yaparak konik biçimini
sağlarlar. Yumurtanın şeklinin nedeni de budur. Sürüngenlerde bu düzenek
olmadığından yumurtaları küresel biçimdedir.
Kuşlar nasıl
konuşabiliyor? Her insan ağzıyla konuşur ama konuşabilmeyi sağlayan asıl
organ beyindir. Beyinde oluşan düşünceler dilimize ve dudaklarımıza
aktarılır. Hayvanlar bu nedenle konuşamaz. Papağan ve benzeri kuşların
yaptıkları konuşma değil, mükemmel bir ses tınısı ezberi ve tekrardır.
Sesleri ezberler ve taklit ederler. Kuşların ses organları memeli
hayvanlardan farklı olarak gırtlakta değil göğüs kafeslerinn dibinde,
karın boşluğunun derinliklerindedir. Kuşların doğasında ses taklit
yeteneği vardır. Doğayla içiçe yaşarken diğer kuşların seslerini taklit
ederek bir çeşit iletişim sağlarlar.
Ateş böceği nasıl ışık
saçıyor? Aslında bu böceğin verdiği ışığın ateşle de sıcaklıkla da bir
ilgisi yoktur. Bilimsel adı "Soğuk Işık"tır. Bu ışık olayı, moleküler
seviyede kimyasal bir işlemdir. Bazı moleküllerin ayrışarak daha yüksek
enerjili hale geçebildikleri ve bu fazla enerjiyi ışığa
dönüştürebildikleridir. Ateş böceğinin karın bölgesindeki ışık organında
bulunan guddelerden ışık elde etmede rol alan iki ana kimyasal madde
üretilmektedir. Fakat onlar da tam olarak ışık vermeye yetmediği için
böceğin ışık bölgesine yakın solunum organının ışık verme anında burayı
oksijenle beslemesi gerekmektedir
Kediler balık ve sütü niçin
severler? Kedilerin sudan hoşlanmadığı bilinir. Ama aslında kediler çok
iyi yüzerler. Hava şartlarından dolayı ve de tembelliklerinden suya
girmeyi sevmezler. Evkedisinin balık sevmesinin yanında kuşlara ve
farelere olan düşkünlüğünün nedeni evcilleştirilmeden önce Mısır'da Nil
vadisinde balık, kurbağa, küçük kuş ve fareleri avlayarak yaşamış
olmasıdır. Zaten eski Mısırlılar kedilerifare avcıları olduğu için
evcilleştirmişlerdir. Günümüzde kedinin kuzey Hindistan ve Güneydoğu
Asya'da yaşayan türleri ırmakların kenarlarında balık avlayarak
yaşamaktadır. Patileriile balıkları sudan dışarı atar, gerekirse suya
tamamen girerler. Eski Mısır'da kedi bakıcıları onları ekmek ve sütle
beslemişlerdir. Kedilerin süt zevkinin de Mısırlı bakıcılarının yarattığı
beslenme alışkanlığından kaynaklanmaktadır.
Horozlar niçin
sabahları erkenden öterler? Sabah güneş doğarken ötmek yalnız horozlara
özgü değildir. Kulağa en çok horozun sesinin gelmesi, onun sesinin
diğerlerinden daha güçlü olmasıdır. Kuşların büyük çoğunluğu da aynı
saatlerde ağaçlarda koro halinde öterler. Gün boyu hem horozlar hem kuşlar
bu ötüşü sürdürürler ama seslerinin en güçlü çıktığı zaman sabah
saatleridir. Horoz ve kuşların sabah gün doğarken ötmeleri biyolojik
saatleriyle ayarlanmıştır
Evlerimizdeki sinekler kışın nereye
gidiyor? Sineklerin her türü kışın ortadan kaybolur. Havaların ısınmasıyla
birlikte ansızın ortaya çıkarlar. Sinekler ısıya karşı çok hassastır.
Güneş bulutun arkasına girdiği zaman oluşan ısı düşmesinden etkilenirler.
Kış günlerinde yaşama şansları yoktur. Ölmeden önce yumurtalarını toprağa
veya kuytuya gömerler. Lavra ve yumurtalar soğuktan etkilenmez. Yaz
sıcakları başlayınca yumurtalar çatlar ve yine sinekli günler başlar.
Tükenmez kalemin dolmakalemden farkı nedir? Kalemin tarihi
yazınınkinden de eskidir. İlk insanlar sivriltilmiş çakmak taşlarıyla
duvar resimleri yapmıştır. Mürekkepli metal kalemler Romalılar tarafından
biliniyordu. Tükenmez kalem adı ile bilinen bilye uçlu kalemin ilk modeli
1880 yılında yapılmıştır fakat rağbet görmemiştir. Uçakların gelişmesiyle
gündeme tekrar gelir. Uçaklar 2-3bin metreye çıkınca hava basıncı oldukça
azalır. Dolmakalem mürekkebi basınç nedeniyle dışarı akarak kağıdı ya da
giysiyi lekeler. 2.Dünya Savaşı'nda askeri uçaklarda kullanılan tükenmez
kalem sonradan yaygınlaşmıştır. Tükenmez kalemlerde mürekkep kağıda pirinç
uçtaki yuvaya yerleştirilmiş minik bir bilye aracılığıyla aktarılır. Fakat
dolmakalemin özelliği seçkin ve yazıyı kaliteli kılmasıdır.
Doktorlar niçin dizimize çekiçle vurur? Bir sandalyeye rahatça
oturup bacak bacak üstüne atarken doktor dizkapağının hemen altına, kası
kemiğe bağlayan tedoma minik lastik bir çekiçle vurduğu zaman bacak ileri
fırlar. Bu reflekste baldır kaslarındaki duyu sinirleri kasın
genişlemesine tepki verir ve yeni sinir sinyalleri oluşturarak kaslara
hafif bir basınç uygulandığını ve gerildiklerini omuriliğine iletirler.
Omirilik ise bu basınca dayanabilmesi için kasların kasılması gerektiğini
bildirir, bacak tekrar geri hareket eder. Refleks, beyin denetiminden
geçmeksizin, yani beyin devrede olmadan doğrudan omuriliğin komutlarıyla
gerçekleşmektedir. Diz kapağı refleksi omuriliğin işleyişi konusunda bilgi
veren önemli bir tanı yöntemidir.
Yapıştırıcılar nasıl
yapıştırıyor? Yapıştırıcıların sağladığı yapışma olayı aslında kimyasal
bir reaksiyondan başka bir şey değildir. Günümüzde imalatçılar
yapıştırıcıları sentetik malzemeler kullanarak yaparlar. Yapışma olayında
benzer veya ayrı malzemeden iki madde, bir de yapışkan gerekir. Burada en
önemli görev yapıştırıcıdadır. Yapıştırıcının moleküllerinin diğer iki
madde molekülleri ile birleşme eğilimi gösterir bir yapıda olması
gerekmektedir.
Matematikte niçin (-2) ile (-2) nin çarpımı
(+4) tür? Haftanın beş günü işe otobüs ile gidip geldiğinizi varsayalım.
Her sefer bir milyonluk bir biletle yapılıyor. On milyon tutarında on tane
bilet aldınız. Hergün gidiş geliş kullandıkça iki tanesi eksiliyor. Bunun
eşitlikteki yeri (-2) dir. Siz bu işi beş gün süresince yani 5 kez
yaparsanız (-2)x(+5)= 10 olur. Diyelim ki bayram tatilinin iki günü o
haftanın Perşembe ve Cuma günlerine geldi ve tatil. Bu kez yapmanız
gerekeni yapmıyorsunuz. İki günlük 4 bileti kullanmıyorsunuz. Bu hareket,
yapmanız gerekene göre negatif yani ters yönde bir harekettir. Hergün
bilet almak yerine iki gün süresince hiç bilet kullanmıyorsunuz.İki kere
negatif hareketi "-2" bilet üzerinde yapınca o hafta elinizde (-2)x(-2)
=(+4) bilet kalıyor.
Radyonun sesi açılınca pil daha çabuk mu
biter? Pille çalışan portatif radyolarda sesin yüksekliği pilin ömrünü
etkiler. Radyo açık, sesi kapalı durumu ile sesin sonuna kadar açık durumu
arasındaki fark pillerin ömürlerinin kısalmasına neden olur. Ses sonuna
kadar açıldığında pillerden çekilen akım yüzde 30 artmaktadır. Bu durum,
küçüğünden büyüğüne, pille çalışan ve ses yükselticisi olan bütün radyo,
teyp, volkmen vb. için aynıdır.
Termos nasıl sıcağı sıcak,
soğuğu soğuk tutuyor? Tek nedeni vardır, vakum.Yani boşluk.Bir termosta
içiçe geçmiş iki kap vardır.Dıştaki metal bir kap olup içteki genellikle
bir cam şişedir.İkisinin arasındaki hava ise boşaltılmıştır.Tam olmasa da
üreticiler tarafından elde edilebilen tama yakın bir boşluk vardır.Vakumlu
bir ortamda hava molekülleri de ılmadığından ısı iletilemez.Cismin ısısı
başlangıçta ne ise o halde kalır.İçerden dışarıya, dışardan içeriye ısı
geçişi olmaz.Böylece termosa konan sıvı sıcaksa sıcak, soğuksa soğuk
kalır.
İmdat çağrısı S.O.S 'in anlamı nedir? Çok kişi "Save
our Ship" gemimizi kurtar; "Save our Soul" ruhumuzu kurtar; "Stop Other
Signals" diğer sinyalleri sözcüklerinin kısaltılmışı sanır. Oysa hiçbiri
değildir. Tamamen telgraf zamanından kalma mors alfabesiyle ilgilidir.
İmdat çağrısının çok kolay akılda tutulabilmesi için 1908 de üç çizgi, üç
nokta, üç çizgi olan S.O.S seçildi.
|
Giris Sayfasi
Yap